Een echte Bilkert is de overtreffende trap van een Fries

GERARD DE JONG –  Bilkerts. Ze hebben een eigen taal, eigen woordenboek, een eigen cultuur. Ze voelen zich anders dan hun streekgenoten in deze kleine provincie en ontlenen trots aan hun taal en cultuur. En waag het niet Bilkerts Friezen te noemen. Maar wat maakt een Bilkert tot een Bilkert? Wat houdt dat ‘Bildts aigene’ […]

Lemmer en De Lemmer

KAREL F. GILDEMACHER –  Nederlân is in nuver lân, want der binne gjin algemiene regels of rjochtlinen foar ierdrykskundige nammen. Hast alle lannen hawwe dy wol. Se wolle betizing foar wêze en it foar de minsken oer it generaal makliker meitsje om nammen te skriuwen of út te sprekken. Yn Nederlân, dus ek yn Fryslân, […]

Op it Hearrenfean of op It Hearrenfean?

HENK WOLF –  Koartlyn krige ik de fraach oft je no it Hearrenfean en de Knipe ensfh. (mei lytse letter) of It Hearrenfean en De Knipe (mei haadletters) skriuwe moatte. Ik moat sizze dat it my earlik sein net it measte ynteressearret en dat ik mei beide foarmen gjin muoite ha, as de skriuwer yn […]

Het beledigende, kwetsende Charlie Hebdo

HENK WOLF –  Al ruim een halfjaar krijg ik wekelijks Charlie Hebdo in de bus. Op 8 januari zat er weer een nummer bij de post, het laatste waaraan de voltallige redactie had meegewerkt. Een dag eerder waren een aantal van mijn favoriete tekenaars vermoord. Mijn verminkte hebdomadaire krijgt een heleboel morele steun, maar in […]

In feestje foar de lêzer      

SJOERD BOTTEMA –  Harke Bremer en Jarich Hoekstra ha mei in rige Fryske Bommeloersettingen harren namme foar ivich byskreaun yn ’e earegalerij fan ’e Fryske literatuer. “Knorrig ontsteeg hij aan het voertuig en monsterde het uithangbord”; yn de oersetting fan Bremer en Hoekstra klinkt it hast noch moaier as yn it orizjineel: “Noartlich joech er […]

Eppie Dam skriuwt syn eigen Frysk

FRIDUWIH RIEMERSMA –  De arguminten yn it debat oer de foarnommen staveringsherfoarming en standertwurdlist rinne útinoar tusken fakgebieten. Dat is logysk mar lestich; it draacht net by oan oersjoch op de kwestje. It soe sa moai wêze as immen my syn stânpunten útlizze koe dy’t ferstân hat fan de deistige praktyk fan it ûnderwiis, dy’t […]

Nasjonalisme en taalsuvering

FRIDUWIH RIEMERSMA –  It oanfolle argyf fan Henk Wolf oer de foarnommen staveringswiziging befettet 113 artikels en is al lang net mear up to date want der binne nei heal oktober al wer in stikmannich nije stikken oer de stavering en standert bykommen. Mar yn it hiele argyf, noch yn de neikommen post dy’t my […]

Tegeltsjewiisheid

HENK WOLF –  Koartlyn skreaunen de tige wurdearre kollega-taalkollumnisten fan Taalbaas in stikje mei de titel Tegeltsjeswiisheid. Ik seach dêr efkes wat nuver tsjin oan. Ik soe tegeltsjewiisheid sizze, sûnder dy tusken-s deryn. Ik ha de Grammatica Fries fan Jan Popkema der efkes by pakt. Dy seit yndied dat yn it Frysk yn sokke gearstalde […]

Wurgensklachten

HENK WOLF –  Der is wat nuvers mei it wurd sûnenssoarch. Dat wurd is in saneamde gearstalling, in ‘samenstelling’. Dat is in wurd dat bestiet út twa of mear oare wurden. Dat binne hjir fansels sûnens en soarch. No is der yn it Frysk fanâlds wat nuvers mei wurden dy’t eingje op -ens. Jo kinne […]

Dyn taalgedrach en mines

HENK WOLF –  Yn meartalige situaasjes folgje minsken faak aardich strakke regels om te kiezen tusken de iene taal en de oare. Dat binne gjin regels dy’t op papier steane. It slagget minsken ek lang net altyd om se ûnder wurden te bringen, mar se witte wol presys wannear’t se oertrêde wurde. Ik waard my […]

DE MOANNE

'de Moanne' wol in breed en kreatyf poadium biede foar aktuele en skôgjende bydragen oer kultuer en de keunsten. 'de Moanne' lit sjen wat der yn en om Fryslân spilet, yn taal, byld en nije media. 'de Moanne' ferskynt op it web, op papier en organisearret 'live'-moetingen.