Skjirpapier: hoe’t Hanna Bijlsma ôfrekkene mei de oanklacht fan har namme

Haukje Hendrika Troelstra met Hanna fotograaf Obbema en De Bruin FFA Troelstra, Haukje Hendrika

ERIK BETTEN – Net ien yn Easterlittens sil yn febrewaris 1909 ûntgien wêze hokker oanklacht der yn de namme fan Piertje Antje Bijlsma besletten lei. It wie de iennichste wrake dy’t mem Ybeltje Bijlsma betinke koe foar it net erkennen fan har bern troch de oansetter; it brûken fan syn namme en dy fan syn […]

Skjirpapier, de hurde oanpak fan Hitler én Nederlân fan Jehova’s

Brochure: fascisme of vrijheid

ERIK BETTEN – In moanne de sel yn foar mislediging fan ‘freon’ Hitler Frijheden lykas dy fan leauwen en fan mieningsutering hawwe har juridyske grinzen. Yn tiden fan bedriging wolle dy grinzen út eangst gauris opskowe, en noait yn it foardiel fan de frijheden fan it yndividu. Lykas yn it gefal fan de evangelisten Eliza […]

Skjirpapier: In moardner ûntsnapt yn syn sel oan ’e dea

Nationaal Gevangenismuseum

ERIK BETTEN – It ferhaal fan Emanuel Polak is it ferhaal fan in Joadske man dy’t de oarloch oerlibbe. Sa gearfette klinkt it as in feelgood-story, mar it is earder it tsjinoerstelde. Want dat fan alle Joaden yn Nederlân hy by de lytse groep hearde dy’t de oarloch neifertelle koe, mei wol in skrinende kear […]

De Canon

WILLEM WINTERS –  De canon van de Nederlandse geschiedenis is herzien. Een van de opvallendste veranderingen betreft Willem Drees, die is er uitgesmeten. Marga Klompé is er voor in de plaats gekomen. Onterecht? Ja, Zeer onterecht. De verschillen tussen beide personen en hun werken zijn groot. Drees vervulde jarenlang vele politieke functies, veel meer en […]

De 18%-Fries

GERBEN DE VRIES –  Behalve de jongen die vierhonderd jaar oude postzegels in bezit had en de man in kakibroek die boud beweerde dat hij voor 18% Fries was, heb ik nooit een merkwaardiger man ontmoet dan Assien Bohmers. Tenminste, ik heb de heer Bohmers door middel van de biografie van Arnold Carmiggelt naar mijn […]

Foute Friezen en oare skriuwers

GERBEN DE VRIES –  ‘Tussen 1988 en 2008 bezocht Pieter Jan Verstraete samen met zijn echtgenote jaarlijks een regio in Friesland of een van de Waddeneilanden’, stiet der op de achterflap te lêzen. ‘Steevast werd ook een bezoek gebracht aan het Fries Letterkundig Museum (thans Tresoar) in Leeuwarden. Daar werd het nodige materiaal verzameld over […]

Alexander Cohen: het memoreren waard

PETER DE HAAN –  Er zullen niet veel straten zijn vernoemd naar iemand die in Nederlands-Indië drie van de vijf jaar in het cachot doorbracht, wegens majesteitsschennis is veroordeeld en door meerdere landen tot ongewenst vreemdeling werd verklaard. Toch kent Leeuwarden zo’n straatnaam: de Alexander Cohenwei in het westen van de stad. Op 27 september […]

Wat it histoarysk kadaster ús bringe kin

THEO DELFSTRA –  It kadaster is de offisjele ynstânsje dy’t grûnbesit en de eksakte grinzen dêrfan byhâldt. Elkenien dy’t in hûs of in lape grûn keapet, stiet dêryn fermeld. Mar it kadaster is net allinnich in boarne mei de aktuele registraasje. It giet mar leafst twa iuwen tebek, wêrtroch’t it in skat oan unike histoaryske […]

Niet apart maar samen

JOSSE DE HAAN –  ‘Niet apart maar samen’ of ‘de verminkte geschiedenis van de Rijkskweekscholen in Friesland’ ‘De openbare kweekscholen hadden in tegenstelling tot de christelijke kweekscholen niet echt een achterban. De christelijke deden meer aan identiteitsontwikkeling’ – LC, 1/11/’18. Dit zei de schrijver van het boek Openbare opleidingsscholen in Friesland op 1 november j.l. tijdens de […]

The Inheritance, poisoned fruit of the Kennedy assassination

ARJAN HUT –  Wistest dat presidint Lincoln in sekretaresse hie dy’t Kennedy hjitte? En presidint Kennedy in sekretaresse dy’t Lincoln hjitte? En dat beide presidinten fermoarde waarden? En dat se beide opfolge waarden troch in Johnson? Fêst wol. It is in populêre ‘urban legend’ en sa der binne noch folle mear skynbere oerienkomsten. Guon fan […]

DE MOANNE

'de Moanne' wol in breed en kreatyf poadium biede foar aktuele en skôgjende bydragen oer kultuer en de keunsten. 'de Moanne' lit sjen wat der yn en om Fryslân spilet, yn taal, byld en nije media. 'de Moanne' ferskynt op it web, op papier en organisearret 'live'-moetingen.