De daam nei it Amelân (8)

GERBEN DE VRIES –  De Dienst der Zuiderzeewerken liet yn 1940 de súdkant fan de nije Iselmarpolder ôfslúte en begûn dêrnei mei it droechmealen. De nije Noordoostpolder wie offisjeel droech op 9 septimber 1942, midden yn de besettingstiid. Nei de befrijing yn 1945 waard fierdergien mei de ynrjochting fan dizze polder, dy’t úteinlik net by […]

De daam nei it Amelân (7)

GERBEN DE VRIES –  Yn 1918 wist minister Cornelis Lely de Zuiderzeewet troch it parlemint te loadsjen. It haaddoel wie de ferkoarting fan de hûnderten kilometers kustline fan de Sudersee troch it oanlizzen fan in ôfslútdyk. Al yn 1891 hie Lely, doe yn syn funksje as ynsjeneur, oanjûn wêr’t dizze dyk it bêste lizze koe […]

De daam nei it Amelân (6)

GERBEN DE VRIES –  De hjerststoarmen fan 1881 en 1882 hiene in ein makke oan de daam fan Teding van Berkhout tusken Holwert en it Amelân. De mei dizze dyk bedoelde lânoanwinning – op langere termyn sels fan de hiele Waadsee – gie dus net troch. Ynsjeneur Cornelis Lely rekkene in tal jieren letter yn […]

Krûm

ARJAN HUT –  Ta de neitins fan John F. Kennedy Elkenien dy’t doedestiids libbe, wit noch wêr’t er wie en wat er die doe’t it grutte nijs bekend waard. It wie in skokweach dy’t de hiele wrâld oer gie. Guon hienen it wol oankommen sjoen. Omdat it al sa’n bytsje yn de loft hong. Mar […]

Domela Nieuwenhuis Museum

de Moanne publiceert de Domela Nieuwenhuis-lezing die Willem Frijhoff op 17 november jl. hield in Heerenveen. De tekst is hier te vinden. Deze lezing is een initiatief van het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum. Het in stand houden van het Domela Nieuwenhuis Museum kost geld. Er is een fonds, het Ferdinand Domela Nieuwenhuis-Fonds, dat ooit in […]

De teekist fan Westra

GERBEN DE VRIES –  Elkenien kin de útdrukking ‘histoaryske sensaasje’. De skiedskriuwer Johan Huizinga bedoelde hjirmei it direkte en ûnmiddellike kontakt mei it ferline troch in relatyf ûnbetsjuttend objekt as bygelyks in print, in âld boek of in klank út in Midsieusk liet. It is de sensaajse fan troch it kaaigat fan de tiid te […]

Frysk tsjerkebesit

KAREL GILDEMACHER –  Der binne net in soad âldere boeken dy’t hjoeddedei nochris op ‘e nij en dan ferbettere útjûn wurde. Dat jildt yn it algemien, foar Nederlân ek en foar Fryslân seit soks him sels. Der binne fansels wat omstavere literêre (proaza)wurken en samle gedichten en inkelde kear binne dy ek wat bewurke, lykas […]

De daam nei it Amelân (5)

GERBEN DE VRIES – Yn 1879 wie de daam nei it Amelan klear en koe de provinsjale subsydsje ynkassearre wurde. Der wie in frij soad onaslibbing oan wjersiden fan de dyk, safolle dat der no tocht wurde koe oan twa oare diken om it waad tusken it eilân en de fêste wâl fan Fryslân yn […]

Monumint foar Minnertsgea

THEO KUIPERS –  Bestjoerders fan keatsferienings wurde somtiden in bytsje wyt om ‘e kop as der in merkeljier op komst is. Want jubilea betsjutte ekstra wurk en grutte finansjele útjeften foar de min of mear ferplichte festiviteiten. Der moat in oansprekkende keatspartij organisearre wurde, reunykeatserij, aktiviteiten foar de jeugd, in bysûndere feestjûn en fansels in […]

De daam nei it Amelân (4)

GERBEN DE VRIES – Yn de 19e ieu waarden der ferskiedene plannen makke om de Fryske fêste wâl te ferbinen mei it Amelân, mei as foarnaamste doel letter stikken waad yn te polderjen. Dat krekt dit eilân sa faak yn byld wie kaam troch de lytse ofstân nei it fêstelân: noch gjin 9 kilometer. As […]

DE MOANNE

'de Moanne' wol in breed en kreatyf poadium biede foar aktuele en skôgjende bydragen oer kultuer en de keunsten. 'de Moanne' lit sjen wat der yn en om Fryslân spilet, yn taal, byld en nije media. 'de Moanne' ferskynt op it web, op papier en organisearret 'live'-moetingen.