De ferrieder fan Grou ûntmaskere

MARRE SLOOTS –  Nei 70 jier lang om let nij boek oer oarlochstiid yn Grou Wa wie de ferrieder fan de fersetsgroep fan Grou? Jierrenlang wie dat de fraach dy’t it doarp oan de Pikmar dwaande hold. Mar deroer prate, dat die men net nei de oarloch. It hie west. Yn dy swijsume mienskip groeide […]

Ho-ho-ho-oo-oo: boeren tusken 1955 en 1980

GERBEN DE VRIES –  Us omke Graddus gie net yn alles hielendal mei syn tiid mei. Dat wol sizze, hij buorke goed, mar wegere lange tiid in trekker oan te skaffen. Hy wie in echte hynsteman en brûkte noch oant begjin jierren santich fan de foarrige ieu hynders foar de wein. Swarte Friezen, dy’t simmers in […]

Alliearde bommen rekken Bitgummole yn it hert

MARRE SLOOTS –  “Ik ha Jo yn it kistke sjoen. Hielendal ûnbeseard, gjin skramke te sjen. Hja liket stoarn te wezen troch de loftdruk. Is it net in griis?” Op 17 septimber 1944 misten 215.000 kilo oan Alliearde bommen har doel, de fleanbasis by Ljouwert. Yn stee dêrfan rekken se Bitgum, Bitgummole en Ingelum. It […]

Anno Smith versierde het noorden

GERBEN DE VRIES –  Wederopbouwarchitectuur? De meningen hierover zijn sterk verdeeld, maar als er een volksreferendum over werd gehouden dan werden de meeste jaren vijftigwijken binnen twee jaar platgegooid. Architecten en studenten kunstgeschiedenis kunnen er wel lyrisch over worden. Ik citeer maar even: ‘Mooie jarenvijftigarchitectuur is rijk aan details: fraaie metselverbanden (siermetselwerk) en subtiele verwerkingen […]

Joadekampen

GERBEN DE VRIES – In protte minsken hawwe noch altyd it idee dat sawat alle joaden yn de Twadde Wrâldkriich troch oproppen en razzia’s oppakt en strookrjocht nei Westerbork transportearre binne. Foar in wichtich part wie dat ek sa, mar der wie ek in kategory minsken dy’t earst yn in wurkkamp sieten. Oer dizze groep […]

Gouden bûtenpleatsen

GERBEN DE VRIES –  Wy hawwe it der wolris oer mei freonen: kinne jimme famyljeferhalen dy’t âlder binne as dy oer pake en beppe? Berop en wenplak fan oerpake en -beppe binne faaks noch wol bekind, mar meastentiids ek net folle mear as dat. Dy ferhalen geane net mear as hûndert, op syn heechst hûndertfyftich […]

Tusken Leijen en Mûntsegroppe

GERBEN DE VRIES –  It skriuwen fan in skiednis fan in doarp, stêd as gemeente bliuwt lestich. By in doarp giet it fakentiids yn earste ynstânsje om it lân en buorkerijen, fan de Midsiuwen oant hjoeddedei. De lêste tiid krijt de nammekunde – mei spesifyk oandacht foar fjildnammen – wer wat mear oandacht. De tsjerke […]

Sytse ten Hoeve (1945-2016)

ALBERT REINSTRA – Op de eerste dag van 2016 overleed op 70-jarige leeftijd Sytse ten Hoeve. Een aimabel en bijzonder mens. Sociaal, inlevend, attent, trouw, en daarnaast gedreven, vasthoudend en nieuwsgierig. Een geboren verhalenverteller met een enorm visueel geheugen en een bijna encyclopedische kennis. Aan die kennis leek geen einde te komen. Vooral muziek, literatuur […]

It lêste aai: rekwiëm foar in fûgel

GERBEN DE VRIES – As jonges fan it wetterlân giene wy yn de iere maitiid te aaisykjen. Ljipaaien fansels, mar ek wol dy fan skriezen en strânljippen. Dy fan de skries fûn ik doe de lekkerste. In inkelde kear strûpten wy de overal omheech en toffelen wy troch it wetter nei in merkelnêst. Al seinen wy ‘poep’ […]

De histoaryske Schotanus-atlas yn facsimile

MARRE SLOOTS –  Yn 1682 krige de Fryske wiskundige en arts Bernardus Schotanus à Sterringa opdracht foar syn Uitbeelding der Heerlikheit Friesland; zoo in ’t Algemeen als in Haare XXX bijzondere Grietenijen, better bekind as de Schotanus-atlas. No, presys 333 jier letter, is de atlas opnij te krijen. Hânbûn, ynklusyf mei goudpigmint ynkleure ôfbyldings en […]

DE MOANNE

'de Moanne' wol in breed en kreatyf poadium biede foar aktuele en skôgjende bydragen oer kultuer en de keunsten. 'de Moanne' lit sjen wat der yn en om Fryslân spilet, yn taal, byld en nije media. 'de Moanne' ferskynt op it web, op papier en organisearret 'live'-moetingen.