Dichterskollektyf negearret mearderheid (Frysk) literêre fjild

EELTSJE HETTINGA – 

Gjin Tsead Bruinja, gjin Arjan Hut, gjin Elmar Kuiper, gjin Wilco Berga, gjin Bartle Laverman, gjin Albertina Soepboer, gjin Josse de Haan, gjin Piter Boersma, gjin Steven de Jong, gjin Paul van Dijk, gjin Willem Abma, gjin Sigrid Kingma, gjin Erik Betten, gjin Lida Dykstra, gjin Marije Roorda, gjin Jouke Hylkema, gjin Jan Kooistra, gjin Hidde Boersma, gjin Grytsje Schaaf, gjin Remco Kuiper, gjin Janneke Spoelstra, gjin Margryt Poortstra, gjin Baukje Wytsma, gjin Jelle Kaspersma, gjin Jantsje Post, gjin Jabik Veenbaas, gjin Durk van der Ploeg, gjin Benny Huisman, gjin Meindert Bylsma, gjin Leo Popma, gjin Matty de Vries, gjin Meindert Talma, gjin Nyk de Vries, gjin Eeltsje Hettinga… ensfh…

Al dizze nammen, en ik sil fêst guont oer ‘e kop sjoen ha, ûntbrekke yn it rychje fan amperoan tweintich minsken dat neffens it parseberjocht ‘Alternatyf plan foar Dichter fan Fryslân’ oanstjoere wol op in kollektyf dichterskip foar twa jier.

Ek oarstalige, yn Fryslân wenjende dichters dy’t yn de gelegenheid steld binne om yn ’e nominaasje te kommen foar it Dichterskip fan Fryslân (DfF), meitsje gjin part út fan it kollektyf.

Guon soene in dielname noch yn berie ha (de list is foarriedich), mar foarearst falt op dat it tal dat net oan it dichterskollektyf meidocht grutter is as it tal dat al meidocht.

 

Optwongen
No doch ik sowieso net mei oan it demokratysk mishipt inisjatyf fan dit kollektyf, mar my, en mei my ek party oaren, sa learde in lyts telefoanrûntsje, is net frege oft ik my by it inisjatyf oanslute woe, lit stean dat ik kundskip krige fan de ynhâld fan it alternative DfF-plan. Dat plan krige ik pas tastjoerd op tongersdei, 31-08.

Lykwols, ôfrûne moandei, 28-08, wienen fertsjinwurdigers fan it dichterskollektyf al op it Provinsjehûs om har alternative plannen te bepraten, mei as doel: de Steaten te bewegen om it DfF kwantitatyf oars yn te klaaien.

Oftewol, in lytse minderheid fan Fryske dichters besiket in mearderheid yn it literêre fjild yn dizze provinsje har inisjativen op te twingen.

 

DfF-sjuery
It foarstel foar in Dichter fan Fryslân komt oarspronklik fan de PvdA-fraksje yn de Steaten. It is jierren oanien bepleite, sûnder dat der yn Fryske literêre en letterkundich rûnten ek mar iennich ferset tsjin wie.

Doe’t o.m. skriuwer-sjoernalist Abe de Vries fernaam dat der in DfF-sjuery foar in kandidaatstelling oansteld wie en dus hy net foar it ambt fan DfF frege waard, doe wie de boat oan. De Vries syn seare teannen waarden tsien net te mjitten lange teannen.

Mei in soad mispleatst raketfjoer en in singulier soarte fan provinsjalistyske benyptens waard besocht om it wurk en de kwaliteit fan de leden fan in literêr goed ûnderleine DfF-sjuery, besteand út Tamara Schoppert, Obe Alkema en Peter van Lier, ûnder út te heljen, leech te lizzen en te belekskoaien. [sj.: ‘Dichter fan Fryslân, gjin slippedrager’, LC, 28-08.]

 

Poepjes’ winsk
De oanlieding foar it troch De Vries yn gong sette âljen en balten tsjin in DfF-ferkiezing en it o.m. troch Syds Wiersma op priemmen set kollektyf DfF, wie de útspraak fan kultuerdeputearre Sietske Poepjes by Omrop Fryslân oer de mooglikheid dat ek in amateur-dichter it provinsjale dichterskip taparte krije kinne soe.

Dêr is, en gelokkich mar, in ûnôfhinklike en literêr saakkundige DfF-sjuery oansteld dy’t by steat is en besparje de provinsje de ramp fan in amateur-dichter, lês: Poepjes har nasjonaal populistyske winsk en stel in dichter foar it folk oan.

 

Miste kâns
Last but not least, in lytse minderheid fan krekt tweintich dichters, besiket de Steaten in alternatyf DfF-plan op te kringen, noch foardat de ynhâld fan de alternative plannen yn de media en yn in breed (Frysk) literêr fjild buorkundich makke wiene.

Dêr’t yn Flaanderen en Nederlân de funksje fan Dichter des Vaderlands mei kwaliteit, alluere en kasjet útdroegen wurdt, dêr kin Fryslân, sa’t skynt, sokke monumintalens net ferneare. Spitich. Wat in miste kâns!

 

 

Comments
5 reaksjes oan “Dichterskollektyf negearret mearderheid (Frysk) literêre fjild”
  1. Syds Wiersma schreef:

    Fjouwer saken dy’t jo witte moatte by it lêzen fan Eeltsje Hettinga syn artikel:

    – 16 fan de dichters dy’t Hettinga neamt omdat er se mist by it kollektyf haw ik frege oft se meidogge. Guon derfan hawwe net reageard, oaren fiele der neat foar om Dichter fan Fryslân te wêzen, ek net yn in kollektyf, en in pear lieten my witte dat se leaver foar eigen kânsen gean
    – Hettinga sels waard ek benadere. Earst liet er neat fan him hearre en doe’t wy in skoft letter bellen liet er blike dat er falikant tsjin wie op ús idee. No seit er dat er it plan sjen wollen hie. Dat plan is allinnich foarlein oan de dichters dy’t oanjoegen (miskien) meidwaan te wollen. Ik doarde it net oan om in konsept-plan foar te lizzen oan in dichter dy’t oanjout poer tsjin te wêzen op allinnich it idee al.
    – It kollektyf is net tsjin op Dichter fan Fryslân. Wy ûnderskriuwe de doelstellings fan it projekt en binne bliid dat der in Dichter fan Fryslân komt. Mar nei de krityk op de proseduere en de útspraken fan de deputearre by Omrop Fryslân fûn ik dat de ferkiezing in farce oan it wurden wie en haw ik it inisjatyf nommen om te sjen oft der draachflak foar in kollektyf is. Ek omdat in kollektyf my mei it each op de kommende jierren (bygelyks Lân fan Taal) in nijsgjirriger ynfolling fan Dichter fan Fryslân liket. It soe wat nijs wêze, ek lanlik sjoen.
    -24 is gjin hillich getal. Stel, ús plan wurdt troch de Provinsje oernommen, dan leit it foar de hân dat de organisearjende partij (de Afûk) alle Fryske dichters in útnûging stjoert mei de fraach om mei te dwaan. En as der dan 36 dichters oanjouwe dat se meidogge, kinne wy noch wat langer as twa jier Dichters fan Fryslân hawwe. Us list mei 21 dichters dy’t dit inisjatyf stypje, pretindearret net folslein te wêzen. Mar it oantal jout wol oan dat der ûnder in grutte groep Fryske dichters draachflak is foar in kollektyf dichterskip fan Fryslân.

  2. Eeltsje Hettinga schreef:

    De rare abe-rraasjes fan in dichterskollektyf

    Wy sitte allang yn in dûbeldtalich literêr systeem. Der wenje en wurkje hjir, yn dizze provinsje, tal fan goede Nederlânsktalige en oarstalige dichters, mar op de list fan it dichterskollektyf komme se net foar. En as se net útnoege binne, dan is dat dochs in nuvere foarm fan skouderjen en útsluten. (Wy libje net mear yn de tiden fan Waling-Om.)

    Ho, ho, y.f.m. mei it s.n. Frysk Film Platfoarm dat yn oprjochting is, kaam yn ús telefoanysk oerlis ek jimme DfF-krewearjen nochris foarby. Ik ha doe sein: rjochtsje mar in sirkus op en lit op ’e Nijstêd sjen hoe moai it springen is troch in lyryske hop-hop-hop-hoepel. Dy gekjeierij (ik hear dy noch laitsjen, sij it wat skealik) is opfette as in ôfwizing. Mar hoe spitich, dat der no net by sein wurdt dat ék sein is: – As jim ynhâldlik mear witte oer de ynfolling fan de saak, dan hear ik dat wol en dan reagear ik ek. Dus, niks falikante ôfwizing. Boppedat, as bern learden wy dat je net samar snoepkes fan oaren oannimme moatte, want… Kundskip fan de ynhâld fan de alternative plannen krige ik pas op 31-08. Lykwols, op 28-08 sieten fertsjintwurdigers fan it kollektyf al op it Provinsjehûs om har alternative plannen te praten.

    Juster doe’t ik de iepening fan in tentoanstelling dwaan moast yn galery de Roos van Tudor yn Ljouwert wie ûnder it publyk o.a. de dichter Bartle Laverman, fan wa’t ik fernaam dat er troch it dichterskollektyf taal noch teken krigen hie. Idem., sa waard my ein ferline wike, by in lyts telefoanrûntsje, al dúdlik, foar Paul van Dijk en tal fan oaren. Wêrom’t de iene al en de oare net foar it kollektyf yn oanmerking kaam, dat is in riedsel, ferpakt as mystearje.

    Koartsein, de opset foar en oanpak fan it dichterskollektyf is útrûn op in demokratysk slim mishipt inisjatyf, yn syn útwurking de amateuristyske, om mar net te sizzen de provinsjalistyske kant it neist. It kollektyf hâldt der bepaald net trochsichtige prosedueres en seleksjekritearia op nei, om it mei it each op it twatalige literêre systeem yn dizze provinsje mar net te hawwen oer de foarmen fan skouderjen en útsluten. Al mei al, gear te fetsjen ûnder it sizzen: de rare abe-rraasjes fan in Frysk dichterskollektyf.

    Eeltsje Hettinga

  3. Abe schreef:

    Op de list fan it dichterskollektyf komme gjin Nederlânsktalige dichters foar. Hetzinga smyt dat it kollektyf foar de fuotten, want wy libje ommers yn in ,,dûbeldtalich literêr systeem”. Hy moat dêrfoar lykwols by Poepjes wêze. De website Dichter fan Fryslân freget eksplistyt om Frysktalige gedichten: ,,By grutte foarkar yn it Frysk of yn in Fryske streektaal.” Dat, wat no skouderjen en útsluten troch it kollektyf?

    Fierder hat ,,demokrasy” hjir fansels neat mei te krijen. Dat is ek al sa yn de provinsjale plannen. Yn de provinsje-opset telt de sjuerystim in kear sa swier as de publyksstim en wurdt de stimmerij beheind ta trije troch de sjuery útkeazen fersen. Ek in ,,slim mishipte” útfining, mar fan Poepjes dus. Hetzinga is sa drok dwaande syn breahearen út ‘e wyn te hâlden dat er sels it kanaal yn blaasd wurdt mei syn gelegenheidsbabbels. Wol fermaaklik om te sjen.

  4. Eeltsje Hettinga schreef:

    Literêr Fryslân op syn aldersmelst – 2 (slot)

    It is wolris faker sein: Abe de Vries is soms net genôch fundearre en te ropperich (‘De leugen op ’e dyk’).

    Lit ris sjen hoe’t dat útpakt by de website fan DfF. Dy seit: “De Dichter van Fryslân schrijft zes tot tien gedichten per jaar (…) Bij grote voorkeur in het Fries of in een Friese streektaal.”

    Dat lêste betsjut: it hoecht net perfoarst of, om Ineke Rienks, beliedsmeiwurker taal en ûnderwiis by de Provinsje Fryslân, oan te heljen: “Wy geane fansels foar Fryske gedichten, mar Nederlânsktalige gedichten, dêr is ek romte foar. Wy slute niks út.”

    De Vries ropt lykwols dat “de website Dichter fan Fryslân eksplisyt om Frysktalige gedichten freget.”

    Wat de rest fan syn sizzen yn syn stikje hjirboppe oangiet, mmm… dat is, ôfsjoen fan alle jij-bakjen, in typysk staaltsje fan wat men ek wol it trúkje fan de selektive waarnimming neamt, oftewol it opsetlik feroarjen, ferpleatsen en/of út ’e wei gean fan dat wat it eigentlike ûnderwerp wie,

    t.w. it mishipte demokratyske inisjatyf fan in Frysk dichterskollektyf en harren net trochsichtige prosedueres en seleksjekritearia.

    Want it yn it foar útsluten fan in Bartle Laverman of in Paul van Dijk, ferline jier winner fan in ‘Rely’, en it domwei skouderjen fan oarstalige dichters, ynbegrepen dus (!) de Nederlânsktalige yn dizze provinsje, tsja…

    dat beslacht in literêr Fryslân op syn aldersmelst. Hok in neakebuorren!

    Eeltsje Hettinga

    PS. – “Hey, Al Galidi as D-F-F ? / Yes! Syn gedicht, in ferwis tsjinwicht / oan de nij’ nasjonalistyske / stjonktsiis fan sersjant Piebe Waanwiis.” //

Reagearje

DE MOANNE

'de Moanne' wol in breed en kreatyf poadium biede foar aktuele en skôgjende bydragen oer kultuer en de keunsten. 'de Moanne' lit sjen wat der yn en om Fryslân spilet, yn taal, byld en nije media. 'de Moanne' ferskynt op it web, op papier en organisearret 'live'-moetingen.